Generation Without Hope/Μια γενιά χωρίς μέλλον

I’m Greek. Let me tell you a couple of things about life in Greece: Yes, the food is glorious. No, we don’t still worship the Olympians. Yes, My Big Fat Greek Wedding was painfully accurate. But there is one more thing that should be known about life in Greece: it has become exhausting. It is not “happy”. What is happiness? It is my strong belief that what most people try to achieve isn’t necessarily the state of being happy, but the state of being not-unhappy. And yet, not being unhappy doesn’t always equate to happiness. “Exhausting” is the only word I can use to describe daily life here. Austerity, poverty, depression, and hopelessness create a Dickensian setting for a story that has been going on since 2009. For someone living in Greece, happiness can mean many things: financial security, political stability, dignity, safety, employment. Sadly, none of these is a given.

Greek crisis
(Photograph: Cathal Mcnaughton/Reuters via The Guardian)

My generation—people in their 20s—have got it the hardest. I come from a generation that was never taught how to take some time off. The first time I heard the term “gap year” was when I went to study in Edinburgh. From early on, we were taught to be competitive, thirsty for knowledge, studious, polite, and organized. We are educated, even overqualified. We have been battling with stress since our early teens. We always planned ahead—high school, university, then another degree, and maybe another. And then a job, any job, because we could shine even in the most ridiculously ordinary job. We were just that good. The reality, however, is cruel and ironic. The options one has for employment in Greece are very limited. The wages are ridiculous and one is not expected to survive on them. Most people are happy to work without insurance, happy to work at all. It’s a grim reality. The more qualified you are, the less likely it is for you to find a job.

It’s easy to get entangled in narratives of hate and prejudice. The Greeks are lazy, the Germans are the bad guys. The local and European media go on and on, trying to assign specific roles to each country. Nobody questions why the systematic povertization of whole countries is still allowed. Why is it necessary to insist on austerity when austerity simply isn’t effective? I won’t attempt to talk about politics and economics. I won’t comment on the gradual political destabilization, the rise and establishment of fascist policies. I won’t mention the hideous propaganda that our media broadcast every day.

Right now, you have to be very deluded to be happy in Greece. The only happy people are the politicians as they are literally untouchable. They still get paid an insane amount of money, they have the best private health insurance, they have their own private security team, and, in general, they don’t have to worry about their future. My generation is pretty much doomed. We are referred to as a “lost generation”, unable to be financially independent, unable to follow our dreams. I sometimes wonder if people still dare to dream in this country.

A homeless man in central Athens (Photograph: John Kolesidis/Reuters)

I am aware that Greece has a bad name and most people think of Greek as lazy people who spend more money than they make. I won’t attempt to change that prejudice. I will, however, question the necessity of this financial war that has been going on for years. Greece isn’t the only problematic country as it’s becoming more and more obvious that Europe doesn’t know how to handle her weakest links and chooses to simply punish them. The problem is deeply political and raises the issue of unequal co-existence. The way current affairs are leave little hope for the future. The EU is gradually, but steadily, marching towards a grim future of a two-paced structure: the countries that lend money, and the countries that owe money. It’s a never-ending circle of debt, a sad story of villains and underdogs.

Distribution of fruit and vegetables by Greek farmers outside the Agriculture Ministry in Athens
Free distribution of fruit and vegetables outside the Agriculture Ministry in Athens. People try to reach for free food. (Photograph: Louisa Gouliamaki/AFP/Getty Images)

I am no economist, and yet I can detect the deficiency of this plan. My concern is for the people, though. Right now, children are starving. You would be shocked to know that almost daily there are reports of children fading from hunger at school. If you take a stroll down Panepistimiou (one of the most central and busiest streets of Athens) at night, you will be amazed by the number of homeless people. The elder search for their food in garbage cans, while having the bitter knowledge that they paid their dues to their country, and yet their country failed them. Nobody is smiling. Nobody is laughing. Nobody is happy. It is a warzone without an actual war.

My generation is numb. Unfortunately, we are being treated as if we are the root of the problem. The official narrative, adopted and spread by the media, is that we are not willing to get our hands dirty. “Kids today are lazy”. “When I was your age I already had my own car”. “There are jobs, you just think you’re too good for them”. It’s easy to blame us. Greece is a nightmare of corruption and bureaucracy. After the Greek dictatorship (the Junta) ended in 1974, Greece went down a road of excessive luxury and reckless spending.  Many people should take the blame, but not us. Many people have decided to go abroad and try their luck there. Others have decided to stay here, either by will or by necessity. I don’t judge any of them. I wish I could move abroad and escape this seemingly bottomless pit of misery and humiliation. I am, however, stuck here, at least for the time being. I fear for my future and my lost opportunities. I can feel my potential wasting away as I passively observe stories of everyday sadness and defeat, as others make decisions and hold my future to ransom. I am not optimistic. I am definitely not happy. But I’m here.


Είμαι Ελληνίδα. Ας ξεκαθαρίσουμε κάποια πράγματα για την ζωή στην Ελλάδα: Ναι, εννοείται ότι το φαγητό είναι τέλειο. Όχι, δυστυχώς δεν πιστεύουμε ακόμα στο Δωδεκάθεο. Ναι, η ταινία Γάμος Αλά Ελληνικά είναι αρκετά κοντά στην πραγματικότητα. Η ζωή στην Ελλάδα όμως είναι πλέον εξαντλητική, δεν είναι ευχάριστη και σίγουρα δεν εμπνέει ευτυχία. Πώς ορίζει κανείς την ευτυχία; Έχω την αίσθηση ότι ο περισσότερος κόσμος παλεύει να βρει μία κάποια ευτυχία, ενώ στην ουσία απλά προσπαθεί να μην είναι δυστυχισμένος. Η έλλειψη δυστυχίας δεν σημαίνει αυτόματα ότι κάποιος έχει εξασφαλίσει έστω και το ελάχιστο επίπεδο ευτυχίας. Ο όρος «εξαντλητική» είναι ίσως η πιο λιτή και περιεκτική λέξη για να περιγράψω την Ελληνική καθημερινότητα. Η λιτότητα, η φτώχεια, η κατάθλιψη και η απελπισία θυμίζουν βιβλίο του Ντίκενς. Δυστυχώς η οικονομική κρίση που ξεκίνησε το 2009 γίνεται όλο και χειρότερη. Την παρούσα χρονική στιγμή, «ευτυχία» για έναν Έλληνα είναι πράγματα που συνήθως είναι δεδομένα, τουλάχιστον στις Δυτικές κοινωνίες: οικονομική ασφάλεια, πολιτική σταθερότητα, αξιοπρέπεια και εργασία.

Η γενιά μου—δηλαδή οι 20άρηδες—έχουν ίσως το πιο δύσκολο φορτίο. Ανήκω σε μια γενιά που ποτέ δεν έκανε διάλειμμα, ποτέ δεν έκανε ένα gap year (κάτι που άκουσα για πρώτη φορά όταν πήγα για σπουδές στο Εδιμβούργο). Από πολύ νωρίς στην σχολική μας καριέρα μάθαμε να είμαστε ανταγωνιστικοί, πρόθυμοι για μάθηση, επιμελείς και μελετηροί μαθητές, ευγενικοί και οργανωμένοι. Είμαστε μορφωμένοι, ίσως υπερβολικά μορφωμένοι. Οι περισσότεροι από εμάς αρχίσαμε να αγχωνόμαστε από την εφηβεία μας και ακόμα παλεύουμε με το στρες. Είχαμε ένα σχέδιο—σχολείο, πανεπιστήμιο, μεταπτυχιακό, ίσως και κάποιο επιπλέον πτυχίο. Και μετά, εννοείται, μια δουλειά, μια οποιαδήποτε δουλειά μέσω της οποίας θα μπορούσαμε να αναδειχθούμε και να λάμψουμε. Ήμασταν παιδιά θαύματα και το μέλλον μας προβλεπόταν λαμπρό. Η πραγματικότητα όμως αποδείχθηκε σκληρή. Οι ευκαιρίες για εργασία στην Ελλάδα είναι εξαιρετικά περιορισμένες. Οι μισθοί είναι ξεκαρδιστικά χαμηλοί, και πραγματικά απορώ αν κάποιος μπορεί να επιβιώσει με έναν βασικό μισθό χωρίς κάποια άλλη πηγή εσόδων. Ένα μεγάλο ποσοστό του εργατικού δυναμικού δουλεύει ανασφάλιστο και λέει και πάλι καλά που έχει δουλειά. Πρόκειται για μία ζοφερή πραγματικότητα: όσο περισσότερα πτυχία έχεις, τόσο πιο δύσκολο είναι να βρεις δουλειά.

Είναι εύκολο να αναλωθούμε σε στερεότυπα που το μόνο που κάνουν είναι να αναπαράγουν μίσος και προκαταλήψεις: Οι Έλληνες είναι τεμπέληδες και οι Γερμανοί ο κακός ο λύκος. Τα ελληνικά και ευρωπαϊκά ΜΜΕ οργιάζουν στην προσπάθειά τους να δώσουν σε κάθε χώρα και από έναν ρόλο. Κανένας όμως δεν ρωτάει ανοιχτά γιατί ακόμα επιτρέπεται η σταδιακή φτωχοποίηση ολόκληρων χωρών. Γιατί υπάρχει τέτοια προσήλωση και εμμονή με την λιτότητα όταν η λιτότητα δεν είναι αποτελεσματική; Δεν θα επιχειρήσω να κάνω μια καθαρά πολιτική ή οικονομική ανάλυση των πραγμάτων.  Θα μπορούσα να αναφερθώ στην σταδιακή πολιτική αποσταθεροποίηση που οδήγησε στην άνοδο και στην καθιέρωση φασιστικών ομάδων. Θα μπορούσα να σχολιάσω την εμετική προπαγάνδα που κάνουν καθημερινά τα ελληνικά ΜΜΕ.

Αν κάποιος έρθει και μου πει «είμαι ευτυχισμένος που ζω στην Ελλάδα», θα τον θεωρήσω ψυχικά διαταραγμένο. Οι μόνοι ευτυχισμένοι άνθρωποι στην Ελλάδα είναι οι πολιτικοί, και αυτό επειδή έχουν κυριολεκτική ασυλία από τα πάντα. Πληρώνονται υπέρογκους μισθούς, έχουν την καλύτερη ιατρική περίθαλψη, έχουν ανθρώπους να τους προστατεύουν συνέχεια και σε γενικές γραμμές το μέλλον το δικό τους και των παιδιών τους είναι εξασφαλισμένο. Η δικιά μου γενιά είναι δυστυχώς καταδικασμένη. Είμαστε μια «χαμένη γενιά», δεν έχουμε οικονομική ανεξαρτησία και δεν μπορούμε να ακολουθήσουμε τα όνειρά μας. Βέβαια, απορώ αν σ’αυτή την χώρα τολμάει κανείς να κάνει ακόμα όνειρα…

Έχω επίγνωση του κακού ονόματος που έχει αποκτήσει η Ελλάδα. Το στερεότυπο των τεμπέληδων Ελλήνων που ξοδεύουν πολλά λεφτά και δεν αποταμιεύουν ζει και βασιλεύει. Δεν θα επιχειρήσω να αλλάξω αυτήν την εικόνα, αναρωτιέμαι όμως σε τι χρησιμεύει αυτός ο πολυετής οικονομικός πόλεμος. Η Ελλάδα δεν είναι η μόνη χώρα με προβλήματα. Κάθε μέρα γίνεται περισσότερο προφανές ότι η Ευρώπη δεν ξέρει πώς να χειριστεί τους πιο αδύναμους κρίκους της και απλά επιλέγει να τους τιμωρήσει. Το πρόβλημα είναι βαθύτατα πολιτικό και πλέον τίθεται θέμα μίας άνισης «συγκατοίκησης». Η παρούσα κατάσταση δεν αφήνει ελπίδες για το μέλλον. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, αργά αλλά σταθερά, οδεύει προς ένα σκοτεινό μέλλον με χώρες δύο ταχυτήτων: ορισμένες χώρες θα δανείζουν λεφτά και οι υπόλοιπες θα χρωστάνε. Ουσιαστικά πρόκειται για έναν φαύλο κύκλο χρέους, μια θλιβερή ιστορία στην οποία κάποιος θα κάνει τον μπαμπούλα και οι υπόλοιποι θα υποτάσσονται τρομαγμένοι.

Δεν είμαι οικονομολόγος, αλλά μπορώ να διακρίνω την ελαττωματική φύση του παραπάνω σεναρίου. Η μεγαλύτερη μου έννοια είναι οι κάτοικοι της Ελλάδας. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν παιδιά στην Ελλάδα που πεινάνε. Οι αναφορές παιδιών που λιποθυμούν από την πείνα στα σχολεία τους είναι καθημερινές. Η Πανεπιστημίου, ένας από τους πιο κεντρικούς δρόμους της Αθήνας, κάθε βράδυ γεμίζει με άστεγους ανθρώπους που ψάχνουν να βρουν μέρος για να περάσουν την νύχτα τους. Άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας (που θα μπορούσαν να είναι ο παππούς και η γιαγιά του καθενός μας) ψάχνουν να βρουν φαγητό μέσα στους σκουπιδοτενεκέδες, ξέροντας ότι έκαναν το καθήκον τους απέναντι στην χώρα τους και η χώρα τους απλά τους εγκατέλειψε. Κανείς δεν χαμογελάει. Κανείς δεν γελάει. Κανείς δεν χαίρεται. Είναι ένα εμπόλεμο κλίμα χωρίς καν να έχουμε πόλεμο.

Η γενιά μου είναι μουδιασμένη. Δυστυχώς όλοι μας συμπεριφέρονται σαν να φταίμε εμείς για την τωρινή κατάσταση. Όλοι λένε ότι φταίμε εμείς που δεν δουλεύουμε, δεν θέλουμε να κουραστούμε. «Τα σημερινά παιδιά τεμπελιάζουν». «Όταν εγώ ήμουν στην ηλικία σου είχα ήδη δικό μου αυτοκίνητο». «Υπάρχουν δουλειές, απλά εσύ δεν καταδέχεσαι να πας να δουλέψεις». Όλοι μας έχουμε ακούσει κάτι παρόμοιο. Είμαστε τα εύκολα θύματα, έτσι; Η Ελλάδα είναι μία εφιαλτική κόλαση διαφθοράς και γραφειοκρατίας, και μετά την Χούντα η χώρα μας έπεσε στην παγίδα της υπερβολικής πολυτέλειας και απίστευτων εξόδων. Πολλοί φταίνε για την σημερινή κατάσταση αλλά σίγουρα όχι εμείς, όχι η γενιά μου. Αρκετοί έφυγαν στο εξωτερικό για μία καλύτερη τύχη. Κάποιοι έμειναν εδώ, από ανάγκη ή και από επιλογή. Δεν κατηγορώ κανέναν για της επιλογές του. Μακάρι να μπορούσα κι εγώ να φύγω από αυτό το αδιέξοδο που ζούμε καθημερινά. Προς το παρόν είμαι εδώ. Φοβάμαι για το μέλλον μου και για τις χαμένες ευκαιρίες. Νιώθω τις δυνατότητές μου σταδιακά να χάνονται καθώς κάθε μέρα ακούω ιστορίες μιζέριας και παραίτησης, ενώ κάποιοι τρίτοι αποφασίζουν για το μέλλον μου και το υποθηκεύουν. Δεν είμαι αισιόδοξη. Εννοείται πως δεν είμαι ευτυχισμένη. Αλλά είμαι εδώ.


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in: Logo

You are commenting using your account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s