Should I stay or should I go? / Να μείνω ή να φύγω;

One cold—or to be more precise, freezing—morning of last February, 16 km outside of Luxemburg, while I was stoically waiting at the bus stop, I was hit by an overwhelming sense of despair. I wondered why I was so many miles away from home, away from my family and friends. Every day I had to wake up at 7 in the morning and walk all the way to the bus stop, in a setting and weather that reminded me of Winterfell from Game of Thrones. All this to commute to my destination, approximately 30 minutes away.

The combination of these thoughts along with the fact that I was getting soaked by the cold rain made my spoiled Greek self rebel, but I soon realized my ungratefulness.

“What were your options in Greece?” I asked myself. At best, I would work at a “voucher” internship, a temporary position offered by OAED (Manpower Employment Organization). I would have a position completely irrelevant to what I studied; I would be ridiculously underpaid, that is, if I ever got paid. “At least here in rainy and cold Luxemburg I have a job I like and studied for, my salary is satisfactory and the working conditions are excellent,” I thought. Sadly, nothing of what I currently have is a realistic expectation for Greece.

Greek blue is the warmest colour

So many things can be said about the crisis that has almost destroyed Greece. All of these years I have gone through a wide spectrum of sentiments about it but I think that the prevailing one is despair. I try not to complain though. I was lucky enough to grasp a chance to get away from Greece, even just for a bit. I’m sad for those who are left behind and are unable to escape.

Almost six months later, I was back in Greece for my summer vacation, and that rainy morning was left behind. A scorching —July day found me swimming and sunbathing at Pano Koufonisi, completely carefree and relaxed. All around me the tourists were hungrily absorbing as much sun as they could, and devouring fresh fish and the local recipes of the Cyclades.

In the midst of this picturesque scenery, I had an epiphany: I was surrounded by what I would easily define as an ideal way of living. Still, what if that was the price one has to pay? One can either have the sunny weather and the Mediterranean diet, or a dignified living, but not both. It’s a choice of what to sacrifice.

The burning question that torments my generation is whether to stay in Greece or relocate. There is no easy answer. No matter the choice, the losses are equally devastating. As if that’s not tragic enough, no one really knows what the right choice is, or could have been.

Life in Northern Europe is both challenging and rewarding. There is a sense that your hard work and talent don’t go unnoticed. There is structure, meritocracy, and responsibility. The citizens trust their country because their country is there for them, ready to support them. Northern European countries work like well-oiled machines. As a Greek, I often wonder what we did wrong and, what in other countries is a given, to us is just a utopia.

There is the belief that whoever truly loves his country should stay there and fight from within, that the young people who decide to leave are cowards and mistaken. Unfortunately, Greece is actively pushing people away. It is as if every day this country comes up with new ways to drive people to pass its borders and leave. Who in his right mind would willingly abandon a country as beautiful as Greece? Who would give up his and her home? At this point, it is an issue of survival and dignity. People aren’t fleeing, people are trying to survive by deciding to escape from a dead end.

Κουφονήσια 2015 372
Aegean sunsets: not in crisis

With all that in mind, I boarded the ship that would drive me back to Pireaus. Awestruck by the breath-taking sunset, I bid farewell to the Cyclades and bitterly forgave Greece for driving me away.

(English translation by Anna Chalkidi)


Ένα παγωμένο – για την ακρίβεια καταψυγμένο – πρωινό του περασμένου Φεβρουαρίου, και ενώ περίμενα στωικά και νυσταγμένα το λεωφορείο στη στάση, 16 χμ. έξω από το Λουξεμβούργο, ένα συναίσθημα απελπισίας με κατέκλυσε: γιατί, αναρωτήθηκα, να βρίσκομαι 1000 μίλια μακριά από την πατρίδα, τους γονείς και τους φίλους, γιατί να πρέπει να ξυπνάω καθημερινά στις 7 και να περπατώ μισο χιλιόμετρο μέχρι τη στάση του λεωφορείου, σε ένα σκηνικό που θα αποτελούσε τέλειο location για το Winterfell του Game of Thrones, για να φθάσω στην καλύτερη περίπτωση 30 λεπτά αργότερα στον προορισμό μου;

Ο κακομαθημένος έλλην ευατός μου επαναστατούσε.Γρήγορα όμως συνειδητοποίησα την αχαριστία που με έδερνε – ταυτόχρονα με έδερνε και χιονόνερο.

Τι θα έκανες τώρα στην Ελλάδα; Αναρωτήθηκα. Στην καλύτερη περίπτωση θα με είχαν πάρει σε κάποιο πρόγραμμα voucher, όπου θα δούλευα σε ένα άσχετο με το αντικείμενό μου πόστο με μισθό για γέλια και για κλάματα, τον οποίο ένας Θεός ξέρει πότε θα έπαιρνα.Τουλαχιστόν εδώ κάνω αυτό που σπούδασα και που μου αρέσει, αμοίβομαι αξιοπρεπώς και οι συνθήκες εργασίας είναι εξαιρετικές. Κι όμως, δεν ξέρω τι είναι τόσο υπερβολικό στην προηγούμενη πρόταση που να μην βρίσκει καμία εφαρμογή στην ελληνική πραγματικότητα του 2015.

Ευρύ είναι το φάσμα των συναισθημάτων σχετικά με την παντός είδους κρίση που μας μαστίζει τα τελευταία χρόνια. Νομίζω όμως πως η απογοήτευση νικά. Ωστόσο, δεν αισθάνομαι ότι έχω το δικαίωμα να παραπονιέμαι γιατί είμαι από τους τυχερούς που είχαν την ευκαιρία να φύγουν, έστω για λίγο.Αλίμονο σ’αυτούς που μένουν πίσω παρά τη θέλησή τους.

Ένα ζεστό – για την ακρίβεια αχνιστό – μεσημέρι του Ιουλίου, έκανα βουτιές στο Πάνω Κουφονήσι και λιαζόμουν αμέριμνη στις απίστευτες παραλίες του. Τριγύρω εκστασιασμένοι τουρίστες απορροφούσαν λαίμαργα όσο περισσότερη ηλιακή ακτινοβολία μπορούσαν και δοκίμαζαν ακόμα πιο λαίμαργα φρέσκα ψάρια και τοπικές κυκλαδίτικες συνταγές.

Τότε μου ήρθε στο μυαλό η εξής σύναψη: ποιότητα ζωής. Αυτό συνέβαινε γύρω μου.

Και μετά κατάλαβα ότι ίσως αυτό να είναι το τίμημα.

Αξίωμα: Ή ήλιο θα έχεις ή αξιοπρεπή διαβίωση.


Το υπαρξιακό ερώτημα της γενιάς μου είναι το να μείνει κανείς ή να μην μείνει; Εύκολη λύση δεν υπάρχει. Χάνεις πολλά όποιον δρόμο κι αν διαλέξεις. Και ποτέ δεν θα είσαι σίγουρος αν έκανες τη σωστή επιλογή.Η ζωή στη Βόρεια Ευρώπη έχει πολλά ζόρια αλλά και πολλές χαρές. Βλέπεις να αναγνωρίζεται ο κόπος σου, το ταλέντο και η δουλειά σου. Υπάρχει πρόγραμμα, αξιοκρατία και υπευθυνότητα. Οι πολίτες εμπιστεύονται το κράτος τους. Το κράτος είναι εκεί γι’ αυτούς. Όλη αυτή η οργάνωση σε κάνει να αγανακτείς και να αναρωτιέσαι τι στο καλό (sic) κάνουμε τόσο λάθος στην Ελλάδα και όλα τα παραπάνω ακούγονται ουτοπικά;

Είναι και αυτοί που λένε ότι ο πραγματικός πατριώτης μένει στον τόπο του και παλεύει γι’ αυτόν intra muros. Ότι οι νέοι άνθρωποι κάνουν λάθος που φεύγουν και εγκαταλείπουν την πατρίδα τους. Μόνο που δεν την εγκαταλείπουν, αυτή τους διώχνει. Με όλους τους πιθανούς τρόπους.Ποιος νοήμων άνθρωπος θα παρατούσε ηθελημένα μια χώρα σαν την Ελλάδα; Είναι θέμα επιβίωσης και αξιοπρέπειας λοιπόν. Όχι λιποταξίας.

Και μετά, μπαίνεις σε ένα πλοίο της γραμμής, χαζεύεις αποσβολωμένος το ηλιοβασίλεμα πάνω από τις μικρές Κυκλάδες και της τα συγχωρείς όλα.

Κι ας σε έδιωξε.



Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in: Logo

You are commenting using your account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s